اخبار علمی و پژوهشی

درک بهتر چگونگی تولید اکسیژن توسط ستارگان
به گزارش سرویس علمی ایسنا به نقل از ساینس‌دیلی، دستگاه جدید پرتو گاما که توسط مهندسان دانشگاه ورشوی لهستان تولید شده است، به دانشمندان اجازه خواهد داد تا انواع واکنش‌های شیمیایی و رفتار‌های ذرات را که منحصر به داخل ستارگان است، بررسی کنند. نمونه پیش‌ساختی از آشکارساز ذرات موسوم به آشکارساز کوچک eTPC اخیرا آزمایش اولیه خود را به پایان رسانده است. آزمایشات بیشتری در آینده بر روی این دستگاه انجام خواهد شد و تجربیات رسمی با استفاده از آشکارساز با اندازه واقعی در سال ۲۰۱۸ آغاز خواهند شد. امید است که این آشکارساز جدید به فیزیکدانان نجومی در درک بهتر از چگونگی و چرایی تولید اکسیژن توسط ستارگان کمک کند. اکسیژن عنصر نسبتا نادری در جهان بوده که برای حیات ضروری است. تنها یک نوع خاص از احتراق ستاره‌ای می‌تواند اکسیژن تولید کند و آن هم ستارگانی هستند که همه هیدروژن خود را سوزانده و تنها از هلیوم برخوردارند. به گفته محققان، اکسیژن می‌تواند به عنوان خاکستر احتراق ترموهسته‌ای کربن توصیف شود. ستارگان در مراحل مختلف تکامل می‌یابند. در اولین مرحله، آن‌ها هیدروژن را به هلیوم و سپس هلیوم را به کربن، اکسیژن و نیتروژن تبدیل می‌کنند. عناصر سنگین‌تر نیز در مراحلی بعدی شکل می‌گیرند. اکسیژن در مرحله هلیوم‌سوزی ایجاد می‌شود. در حالت نظری اکسیژن می‌تواند با سرعت بیشتری تولید شود. اگر ستاره با اتمام هلیوم روبرو شده و به مرحله بعدی تکامل خود برود، نسبت بین کربن و اکسیژن متفاوت خواهد بود. دانشمندان برای درک بهتر از این مسائل قصد دارند هسته مولکول‌های گاز مختلف را با فوتون‌های پرانرژی منفجر کرده و تابش گامای قدرتمند موجود در اتاق موتور ستارگان را شبیه‌سازی کنند. این تحقیق در مجله Acta Physica Polonica B منتشر شده است.
استخدام پزشک پژوهشگر
دکتر بابک ساعدی دبیر اجرایی اولین جشنواره پژوهشی مجتمع بیمارستان امام خمینی (ره) ، اظهار داشت: قبل از جشنواره اطلاعی از جایگاه مجتمع در پژوهش های کشور نداشتیم، به علت اینکه مجتمع بیمارستانی امام خمینی با تعداد اساتید و دانشجو و محققان، بزرگترین مجتمع درمانی، آموزشی کشور است، در این راستا اولین قدم را پیدا کردن این جایگاه دانستیم. وی در ادامه افزود: همچنین با توجه به تعداد مقالاتی که در سال گذشته در مجتمع به چاپ رسیده سهم خیلی زیادی را در پژوهش های کل کشور از آن خود کرده و چاپ بیش از هزار مقاله، این موارد نشان دهنده این است که مجتمع علاوه بر فعالیت در زمینه درمانی و آموزشی، سهم خیلی بالایی در زمینه پژوهش های کشور نیز به عهده داشته است. دکتر ساعدی تصریح کرد: ایجاد فرهنگ پژوهش بین فراگیران و اساتید با اختصاص یک روز بعنوان پژوهش، باعث برگزاری این جشنواره شد. قدم بعدی، برقراری ارتباط بهتر بین محققان بود که بیشتر با هم آشنا شوند، پژوهش های مشترک داشته باشند و این موجب می شود انشاالله پژوهش‌هایی با قابلیت های بالاتر در سال های آینده در کشور ایجاد شود. دکتر فاطمه سادات نیری معاون امور دانشگاهی مجتمع بیمارستان امام خمینی (ره)، نیز به بیان انگیزه اصلی برگزاری جشنواره پرداخت و گفت: هدف استراتژیک در مجتمع این بود که پژوهش و آموزش پا به پای درمان و در تعادل با آن پیش برود و در این راستا پیشنهاد شد یک روز را بعنوان روز پژوهش اختصاص دهیم. در این روز تعداد تحقیقاتی که انجام شده، مشکلات پیش رو و راه حل ها و اینکه چکار کنیم این تحقیقات همگانی شود و گسترش و ارتقاء یابند از اهداف اصلی بوده که قدمی در جهت اهداف راهبردی دانشگاه نیز برداشته باشیم. وی در ادامه خاطرنشان کرد: مجتمع با وجود تعداد کثیر اعضای هیات علمی، از لحاظ تحقیق جزو بیمارستان های برتر دانشگاه نیست. بیمارستان های کوچک تری هستند که به نسبت اعضای هیات علمی وضعشان از ما بهتر است که از مهمترین دلایل این موضوع، بار درمانی و حجم بسیار زیاد بیمارانی است که در مجتمع نیاز به درمان دارند. دکتر آخوند زاده معاون پژوهشی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، رسیدن به مقام اولین کشور در تولید علم در منطقه را از اهداف مهم دانست و افزود: بر این اساس در خاورمیانه اول هستیم و بدون مدیریت و منابع مالی به این هدف رسیدیم و دلیل آن هم نسل جوان و با هوش کشورمان است. وی افزود: پژوهش بخشی از آموزش است، اولین وظیفه ما در پژوهش، آموزش پژوهش است. باید از ظرفیت فرصت های مطالعاتی استفاده کنیم که نتیجه آن ارتباط خوب بین المللی خواهد بود. دکتر آخوند زاده از دیگر نکات مهم را همکاری با علوم پایه دانست و افزود: مجتمع بیمارستانی امام خمینی جایی است که نادرترین Case Report های دنیا را برای چاپ در اختیار دارد. وی در پایان، مراجعه به سامانه علم سنجی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را توصیه کرد. در ادامه دکتر دریانی نماینده اساتید مجتمع با بیان اینکه پژوهش زیر بنای توسعه است و از نظر مسئله مالی و تامین بودجه دچار مشکل هستیم، تخصیص بودجه بیشتر به پژوهشگران جوان را مطرح کرد و افزود: پژوهش بدون تامین مالی امکان پذیر نیست و جا دارد سیاست گذاران سلامت در کشور، همانگونه که بودجه خاصی را در ارتقاء سلامت تخصیص می دهند در امر پژوهش نیز این توجه را داشته باشند. وی در ادامه، استخدام پزشک پژوهشگر را پیشنهاد داد و افزود: کار عضو هیات علمی که بتواند همزمان درمان، آموزش و پژوهش ارائه دهد خیلی سخت است که البته دانشگاه پایه آن را گذاشته است و بار سنگینی از دوش هیات علمی برداشته خواهد شد. دکتر دریانی با بیان اینکه روحیه پژوهش را بایستی در دوره کارورزی ایجاد کنیم، افزود: مساله یادگیری زبان انگلیسی از اهمیت ویژه ای برخوردار است که بهتر است از همان دوره کارورزی نیز کلاس های زبان محاوره ای برای آنان برگزار شود. در ادامه جشنواره از اساتید بخش ها و مراکز تحقیقاتی برتر در مجتمع قدردانی و تقدیر بعمل آمد که از بین اعضای هیات علمی برای بیشترین تعداد مقاله دکتر علیرضا استقامتی رتبه اول، دکترناصر ابراهیمی دریانی رتبه دوم و دکتر منوچهر نخجوان رتبه سوم را کسب کردند. همچنین از بخش های برتر در ارائه بیشترین تعداد مقاله، بخش مغز و اعصاب رتبه اول، بخش جراحی مغز و اعصاب رتبه دوم و بخش پزشکی ورزشی رتبه سوم را کسب کردند. از مراکز تحقیقات نیز مرکز تحقیقات ضایعات نخاعی رتبه اول، مرکز تحقیقات ترمبوزوهموستات رتبه دوم و رتبه سوم به مرکز تحقیقات مادر و جنین و نوزاد، مرکز تحقیقات ایدز و مرکز تحقیقات نفرولوژی تعلق گرفت.
اسرار میدان مغناطیسی زمین حل شد
به گزارش سرویس علمی ایسنا به نقل از دیلی‌میل، بدون میدان معناطیسی زمین که از سیاره در برابر تابش‌های مرگبار کیهانی محافظت می‌کند، حیات نمی‌توانست به شکل امروزی وجود داشته باشد. اگرچه اکنون مشخص شده که حرکت آهن مایع در هسته بیرونی زمین، این میدان را تولید می‌کند، چگونگی ایجاد آن در ابتدا از مدت‌ها پیش به شکل رازآلود باقی مانده است. به گفته کارشناسان، این سپر حفاظتی به دلیل شکلی که فلز مایع در هسته زمین گرما را هدایت می‌کند، شکل گرفته است. تیمی از محققان موسسه علوم کارنگی در واشنگتن توانسته‌اند سنجش‌های مواد هسته‌ای را تحت شرایط مرتبط با هسته بدست بیاورند. تصور می‌شود که سن زمین کمی بیشتر از 4.5 میلیارد سال بوده و از انباشت تدریجی مواد سنگی که خورشید را در زمان جوانی‌اش احاطه کرده بودند، شکل گرفته است. با گذشت زمان، متراکم ترین ماده عنی آهن به سمت داخل فرو رفته و لایه‌های هسته، جبه و پوسته زمین را تشکیل داده است. در هسته داخلی که حدود دو سوم اندازه ماه است، آهن جامد به همراه مقادیر کمی از سایر مواد قرار دارد که طی فرآیند لایه‌بندی به اینجا کشیده شده‌اند. در هسته خارجی اما آلیاژ آهن مایع وجود دارد که حرکت آن میدان مغناطیسی زمین را افزایش می‌دهد. این میدان توسط جریان‌های الکتریکی در ماده رسانای هسته آن تولید می‌شود که توسط جریان‌های انتقالی ناشی از گرمای منتشر شده از هسته ایجاد شده‌اند. فشار زیاد گرانش از مایع شدن هسته جلوگیری می‌کند، به این معنی که رفتار این بخش از زمین با سایر لایه‌ها متفاوت است. محققان در این تحقیق از ابزاری موسوم به "LHDAC" برای تقلید از شرایط هسته زمین و بررسی چگونگی هدایت گرما توسط هسته در زیر آن‌ها استفاده کردند. این دستگاه نمونه‌های کوچک ماده را بین دو الماس فشار می‌دهد و فشار شدید اعماق زمین را در آزمایشگاه شبیه‌سازی می‌کند. از یک لیزر نیز برای گرم کردن ماده و رساندن آن به دمای هسته استفاده شد. محققان با استفاده از این نوع شبیه‌سازی آزمایشگاهی توانستند به بررسی نمونه‌های آهن در دماها و فشارهای گوناگون بپردازند. نتایج نشان داد که نمونه‌های آهن می‌توانند حرارت مشابه هسته زمین که طبق برآوردهای پیشین، بین 18 تا 44 وات در متر در کلوین است، منتقل کنند. محققان که یافته‌های آن‌ها در مجله نیچر منتشر شده، بر این باورند که انرژی لازم برای حفظ ژئودینامو از اوایل تاریخ زمین وجود داشته است. اما پیش از آن اطلاعاتی در دست نیست و باید تحقیقات بیشتری در مورد آن انجام شود.
مقاله پژوهشگر ایرانی بعنوان مقاله برتر ماه انتخاب شد
به گزارش سرویس پژوهشی ایسنا، حسام‌الدین شعبانی، مجری طرح عنوان طرح تحقیقاتی خود را «طراحی سوییچ آگاه از اتلاف و الگوریتم تشخیص عدم بن‌بست برای شبکه‌های ارتباطی نوری در مقیاس درون تراشه» ذکر کرد و گفت: امروزه داشتن پردازنده‌های قدرتمند به منظور انجام محاسبات پیچیده، به یک نیاز حیاتی برای کاربردهای گوناگون روزمره نظیر ایجاد اپلیکیشن‌­های جدید در تبلت­ها و تلفن‌های هوشمند تبدیل شده است. وی با بیان این‌که از این رو شاهد افزایش تعداد هسته‌های پردازشی موازی در تراشه‌های امروزی هستیم، ادامه داد: این افزایش تعداد هسته‌­ها می­‌تواند ارتباطات الکتریکی جاری را با چالش­های جدی در کارایی سیستم نظیر توان مصرفی و پهنای باند ارتباطی روبه‌رو کند. شعبانی با بیان این که با پیشرفت‌های اخیر تحقیقاتی در زمینه تکنولوژی­‌های نانو سیلیکون نوری، بستری مناسب برای بکارگیری از ارتباطات نوری به عنوان کاندیدایی مطلوب برای رفع چالش­های موجود فراهم کرده است، اظهار کرد: سوییچ­‌ها از اجزای مهم در طراحی شبکه­‌های ارتباطی نوری هستند به همین دلیل در این مقاله سوییچ نوری عاری از بن بست Helix-h به منظور بهبود در پارامترهای لایه فیزیکی و کارایی شبکه ارائه شده است. به گفته مجری طرح با استفاده از محیط شبیه­‌سازی ارائه شده توسط تیم تحقیقاتی Lightwave دانشگاه کلمبیای ایالت متحده، بر روی Helix-h مطالعات موردی کاربردی و ارزیابی با ابزارهای محک‌زنی ترافیکی انجام شد. شعبانی یادآور شد: بر اساس نتایج بدست آمده شاهد کاهش چشمگیر اتلاف در شبکه­‌های نوری خواهیم بود که موجب بهبود در چگالی پهنای باند و مقیاس‌­پذیری شبکه­‌های با تعداد هسته­‌های پردازشی زیاد می­‌شود. وی اضافه کرد: همچنین شاهد بهبود چشمگیر در پارامترهای کارایی سیستم نظیر پهنای باند، راندمان انتقال و تاخیر در همبندی­‌های ارتباطی نوری پرکاربرد هستیم. دانش آموخته واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی ارائهالگوریتمی جامع با بکارگیری از تئوری گراف­ها، بمنظور تشخیص بن بست در سوییچ­‌های نوری را از دیگر نوآوری‌های این مقاله نام برد و افزود: این امر موجب ساده‌تر شدن تشخیص بن بست در طراحی سوییچ‌‎ها شده است، ضمن آن که قابلیت ارزیابی برای سوییچ‌های نوری با هر تعداد پورت را ایجاد می­‌کند مجله IEEE Transactions on computers از قدیمی‌ترین مجلات ISI زیر مجموعه IEEE Transactions است. این مجله زیر نظر Computer Society IEEE بوده که قدمت 70 ساله دارد و از بدو تاسیس (در سال 1952) همواره در برخی زمینه‌­های کامپیوتری نظیر علوم کامپیوتر جزو مراجع اول مورد استناد در دانشگا‌‌ه‌­های معتبر دنیا به شمار می­رود. این مقاله با عنوان "Loss-Aware Switch Design and Non-Blocking Detection Algorithm for Intra-Chip Scale Photonic Interconnection Networks" در مجله معتبر IEEE Transactions on computers که از معتبرترین مراجع علمی شناخته شده در دنیا است، به عنوان مقاله برجسته ماه ژوئن انتخاب شد. براساس رده بندی سایت Scimago در طول سال‌های اخیر در اکثر زمینه­‌های کامپیوتری، جایگاه این مجله در سطح Q1)بالاترین سطح) در نظر گرفته شده است. پی دی اف این مقاله به مدت یک ماه بصورت رایگان قابل دریافت است. علاوه بر این ویدیویی به زبان انگلیسی توسط حسام الدین شعبانی و همچنین ویدیویی به زبان چینی توسط دکتر Liu تهیه شده که هر دو به شرح مختصری از این مقاله پرداخته‌اند. تمامی این­ موارد بر روی صفحه اول سایت مجله به نشانی اینترنتیhttps://www.computer.org/web/tc قابل دسترس است.
اعتبارات پژوهشی در دانشگاه‌ها فقط صرف هزینه‌های پژوهشی شود
به گزارش سرویس پژوهشی ایسنا، دکتر وحید احمدی، برنامه‌های حوزه معاونت پژوهش و فناوری را در محورهای تغییر نظام فکری دانشگاه‌ها به پژوهش محوری مبتنی بر فناوری و نوآوری و تبدیل دانشگاه‌ها به دانشگاه‌های کارآفرین دانست و افزود: توسعه زیرساخت‌های پژوهشی فناوری و نوآوری، توسعه کسب و کار دانش بنیان و تجاری سازی دستاوردهای پژوهشی از دیگر برنامه‌های این معاونت است. وی تنوع بخشی به منابع مالی پژوهش و فناوری و تامین و مصرف آنها با گرایش به افزایش سهم غیردولتی، گسترش ارتباطات بین المللی در حوزه علم و فناوری را با اهمیت ارزیابی کرد و گفت : تقویت ارتباط صنعت و دانشگاه، طراحی و استقرار نظام یکپارچه پایش و ارزیابی علم و فناوری، مدیریت و راهبری مناطق ویژه علمی، تجاری سازی شرکت های دانش بنیان از دیگر محورهای مهم این معاونت است. وی در ادامه به امور مورد تاکید حوزه معاونت پژوهش و فناوری اشاره کرد و گفت: تدوین و ارائه طرح جامع آموزشی، پژوهشی و عمرانی بر اساس برنامه راهبردی موسسات آموزش عالی و اتخاذ تمهیدات لازم برای جهت دهی تحقیقات اعضای هیات علمی ضروری است. وی تخصیص درصدی از بودجه هر موسسه آموزش عالی به منظور اجرای ماموریت‌های توسعه فناوری، فراهم آوردن شرایط برای تجاری سازی دستاوردهای تحقیقاتی، بازاریابی و فروش محصولات دانشگاهی و ترویج فرهنگ کسب و کار دانش بنیان را مهم ارزیابی کرد و گفت: تخصیص حداقل 15 درصد از کل اعتبارات هزینه‌ای دانشگاه‌ها و حداقل 40 درصد از اعتبارات موسسات پژوهشی به هزینه‌های پژوهشی و همچنین توسعه بانک‌های اطلاعاتی و کتابخانه‌های مجازی از محورهای مورد تایید این حوزه است. وی افزود: برنامه ریزی برای هم افزایی پارک‌های علم و فناوری، تاکید بر افزایش سهم درآمدهای اختصاصی از طریق تنوع بخشی به منابع درآمدی و تعریف پروژه های مشترک و برنامه ریزی عملیاتی آنها، از دیگر امور مهم مورد تاکید معاونت پژوهش و فناوری است. وی به نقش هیات امنای دانشگاه‌ها در بخش پژوهش و فناوری اشاره کرد و گفت: هیات‌های امنا باید تلاش کنند تا اعتبارات پژوهشی دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی امکان جابه جایی نداشته باشد و اعتبارات پژوهشی صرف پژوهش شود.